Kết quả bước đầu mô hình trồng thâm canh bưởi đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tại Nghệ An
- Thứ hai - 16/12/2019 03:43
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Nghệ An là tỉnh có diện tích đất nông nghiệp lớn của nước ta chiếm 1.238.315,48 ha trong đó đất sản xuất nông nghiệp là 256.834,9 ha và đây cũng là vùng sản xuất cây ăn quả có múi truyền thống lớn nhất vùng Bắc Trung Bộ. Năm 2015, diện tích trồng cây ăn quả có múi là 6.072 ha, sản lượng 48.388 tấn.
Trong chủ trương phát triển nông nghiệp giai đoạn 2015 -2020, Nghệ An xác định cây ăn quả có múi không những là cây trồng xóa đói giảm nghèo mà còn là thế mạnh trong phát triển nông nghiệp. Ngoài chủ lực là cây cam, thì cây bưởi đang dần được mở rộng diện tích để trở thành loại cây đặc sản vùng Phủ Quỳ và ở một số huyện khác trong tỉnh như Nghĩa Đàn, Thái Hòa, Tân Kỳ, Yên Thành, Đô Lương.. với 2 giống bưởi chủ lực là bưởi Diễn và bưởi Hồng Quang Tiến. Mục tiêu sẽ hình thành được các vùng trồng cây ăn quả có múi quy mô lớn, tập trung, từng bước nâng cao chất lượng và sản lượng, mở rộng thị trường tiêu thụ và hướng tới xuất khẩu. Năm 2015, diện tích cây bưởi là 684 ha, sản lượng 6.230 tấn/năm. Đến năm 2018, diện tích cây bưởi đạt 1.100 ha/770 ha vượt 330 ha so với quy hoạch 2020, trong đó diện tích cho thu hoạch là 710ha, năm 2030 ổn định diện tích cây có múi là 10.160 ha với diện tích bưởi là 1.100 ha.
Để đạt được mục tiêu đó, cùng việc thu hút, kêu gọi các doanh nghiệp liên kết với nông dân để tổ chức phát triển cây ăn quả có múi trên địa bàn, cần có sự chuẩn bị chu đáo về các giải pháp khoa học công nghệ như sử dụng giống chất lượng và hiệu quả cao; tập trung cho công tác thủy lợi. UBND tỉnh sẽ có giải pháp gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm; khuyến khích đẩy mạnh áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn sạch, an toàn vệ sinh thực phẩm trong sản xuất, đồng thời áp dụng các công nghệ bảo quản để nâng cao chất lượng sản phẩm.
Xuất phát từ thực tế đó, năm 2017 được sự quan tâm của Trung tâm Khuyến nông Quốc gia , Trung tâm Khuyến nông Nghệ An tổ chức triển khai dự án xây dựng mô hình và chuyển giao quy trình sản xuất cam bưởi an toàn gắn với chuỗi giá trị tại các tỉnh miền Trung giai đoạn 2017 - 2019. Trong đó, năm 2018 -2019 xây dựng mô hình “Trồng thâm canh bưởi đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm” tại xã Thanh Nho, huyện Thanh Chương và xã Nghi Công Nam, huyện Nghi Lộc nhằm khuyến khích bà con nông dân chuyển đổi cây trồng phát triển kinh tế một cách bền vững giúp ổn định cuộc sống và góp phần vào thực hiện mục tiêu phát triển cây có múi của tỉnh nhà.
Mô hình được triển khai tại xóm 9, 10 thuộc xã Thanh Nho – huyện Thanh Chương với quy mô 3 ha, 5 hộ tham gia và xóm 6 thuộc xã Nghi Công Nam với quy mô 2 ha, 2 hộ dân tham gia. Tham gia dự án người dân được hỗ trợ 100% giống, 50% phân bón, thuốc BVTV và được hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn áp dụng kỹ thuật, được tham gia các cuộc hội thảo nhân rộng và tổng kết đánh giá mô hình. Giống bưởi được Trung tâm Khuyến nông Nghệ An lựa chọn là giống bưởi Diễn và bưởi Hồng Quang Tiến do Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm rau, hoa, quả Gia Lâm, Hà Nội cung ứng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có giấy chứng nhận nguồn gốc giống và đảm bảo đúng tiêu chuẩn giống, sạch bệnh.
Trước khi triển khai trồng, các hộ dân tham gia mô hình được tập huấn kỹ thuật từ khâu làm đất, bón phân, lấp hố và kỹ thuật trồng. Trong quá trình thực hiện đã nhận được sự hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ giữa Phòng Nông nghiệp các huyện và chính quyền địa phương các xã trong công tác chọn điểm, chọn hộ, kiểm tra, giám sát việc thực hiện nên công tác triển khai luôn thuận lợi, tiến độ mô hình luôn được đảm bảo, đem lại hiệu ứng tốt trong vùng mô hình.
Đến nay, sau hơn 1 năm trồng, cây bưởi có đường kính gốc tăng từ 1,0 lên 3 - 4 cm, đường kính thân đạt 1,8 – 2cm, chiều cao đạt từ 1,3 – 1,4 m, tốc độ tăng trưởng của cây đảm bảo theo yêu cầu của cây giống. Cây đã có 4 cấp cành, lá xanh đậm, sinh trưởng phát triển khỏe, tỷ lệ sống đạt 100%. Kết quả trên cũng cho thấy cây bưởi rất phù hợp với chất đất, thổ nhưỡng và khí hậu của các xã được lựa chọn.
Trong suốt thời gian triển khai mô hình, cán bộ chỉ đạo kỹ thuật thường xuyên bám sát cơ sở, hướng dẫn các hộ từ khâu làm đất, bón lót phân, trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, xử lý kịp thời khi sâu bệnh chớm xuất hiện, hướng dẫn tác động các biện pháp chăm sóc phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây bưởi. Trong các cây có múi thì cây bưởi ít sâu bệnh hơn cam, qua hơn 1 năm trồng cây bưởi tại 2 huyện vẫn bị một số loại sâu bệnh như sâu vẽ bùa, sâu xanh bướm phượng, nhện, bệnh loét, ghẻ gây hại tuy nhiên mức độ gây hại của sâu bệnh không đáng kể nên không gây ảnh hưởng nhiều đến sinh trưởng của bưởi.
Vì cây bưởi là cây ăn quả lâu năm, cho thu hoạch ổn định từ năm thứ 4 nên hiện tại cây mới trồng 1 năm chưa thể đánh giá được năng suất cũng như hiệu quả kinh tế. Bước đầu mới chỉ đánh giá thấy cây bưởi sinh trưởng phát triển tốt, bộ lá xanh đậm, lộc ra đều và khỏe, lộc đông ít, sâu bệnh không đáng kể là tiền đề để cây bưởi phát triển tốt trong cả giai đoạn kiến thiết cơ bản và đem lại năng suất cao trong chu kì kinh doanh sau này. Thông qua mô hình giúp cho nông dân môt cách nhìn mới trong việc trồng bưởi theo kỹ thuật mới giúp bưởi sinh trưởng phát triển tốt, hạn chế việc sử dụng thuốc BVTV một cách bừa bãi, giảm chi phí đầu tư, tăng hiệu quả sản xuất. Góp phần giúp người dân hiểu được tác hại của việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật đến môi trường sống xung quanh từ đó bảo vệ nguồn nước, đất, không khí trong lành hơn cho người dân trong vùng.
Mô hình cũng là điểm giúp người dân trong và ngoài vùng tham quan học hỏi, làm theo, hình thành được các vùng sản xuất bưởi an toàn quy mô lớn, góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hoá bền vững, từng bước đưa nghề sản xuất bưởi tại nhiều địa phương trở thành nghề có thế mạnh trong sản xuất nông nghiệp của toàn tỉnh và đạt được mục tiêu chung về phát triển cây có múi của tỉnh nhà./.
Cán bộ kỹ thuật kiểm tra mô hình để hướng dẫn hộ chăm sóc bưởi tại xã Thanh Nho – huyện Thanh Chương
Hội thảo mô hình trồng thâm canh bưởi an toàn vệ sinh thực phẩm tại xóm 9, 10 – Thanh Nho – Thanh Chương
Nguyễn Thị Kim Ly – TTKN Nghệ An
Để đạt được mục tiêu đó, cùng việc thu hút, kêu gọi các doanh nghiệp liên kết với nông dân để tổ chức phát triển cây ăn quả có múi trên địa bàn, cần có sự chuẩn bị chu đáo về các giải pháp khoa học công nghệ như sử dụng giống chất lượng và hiệu quả cao; tập trung cho công tác thủy lợi. UBND tỉnh sẽ có giải pháp gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm; khuyến khích đẩy mạnh áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn sạch, an toàn vệ sinh thực phẩm trong sản xuất, đồng thời áp dụng các công nghệ bảo quản để nâng cao chất lượng sản phẩm.
Xuất phát từ thực tế đó, năm 2017 được sự quan tâm của Trung tâm Khuyến nông Quốc gia , Trung tâm Khuyến nông Nghệ An tổ chức triển khai dự án xây dựng mô hình và chuyển giao quy trình sản xuất cam bưởi an toàn gắn với chuỗi giá trị tại các tỉnh miền Trung giai đoạn 2017 - 2019. Trong đó, năm 2018 -2019 xây dựng mô hình “Trồng thâm canh bưởi đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm” tại xã Thanh Nho, huyện Thanh Chương và xã Nghi Công Nam, huyện Nghi Lộc nhằm khuyến khích bà con nông dân chuyển đổi cây trồng phát triển kinh tế một cách bền vững giúp ổn định cuộc sống và góp phần vào thực hiện mục tiêu phát triển cây có múi của tỉnh nhà.
Mô hình được triển khai tại xóm 9, 10 thuộc xã Thanh Nho – huyện Thanh Chương với quy mô 3 ha, 5 hộ tham gia và xóm 6 thuộc xã Nghi Công Nam với quy mô 2 ha, 2 hộ dân tham gia. Tham gia dự án người dân được hỗ trợ 100% giống, 50% phân bón, thuốc BVTV và được hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn áp dụng kỹ thuật, được tham gia các cuộc hội thảo nhân rộng và tổng kết đánh giá mô hình. Giống bưởi được Trung tâm Khuyến nông Nghệ An lựa chọn là giống bưởi Diễn và bưởi Hồng Quang Tiến do Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm rau, hoa, quả Gia Lâm, Hà Nội cung ứng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có giấy chứng nhận nguồn gốc giống và đảm bảo đúng tiêu chuẩn giống, sạch bệnh.
Trước khi triển khai trồng, các hộ dân tham gia mô hình được tập huấn kỹ thuật từ khâu làm đất, bón phân, lấp hố và kỹ thuật trồng. Trong quá trình thực hiện đã nhận được sự hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ giữa Phòng Nông nghiệp các huyện và chính quyền địa phương các xã trong công tác chọn điểm, chọn hộ, kiểm tra, giám sát việc thực hiện nên công tác triển khai luôn thuận lợi, tiến độ mô hình luôn được đảm bảo, đem lại hiệu ứng tốt trong vùng mô hình.
Đến nay, sau hơn 1 năm trồng, cây bưởi có đường kính gốc tăng từ 1,0 lên 3 - 4 cm, đường kính thân đạt 1,8 – 2cm, chiều cao đạt từ 1,3 – 1,4 m, tốc độ tăng trưởng của cây đảm bảo theo yêu cầu của cây giống. Cây đã có 4 cấp cành, lá xanh đậm, sinh trưởng phát triển khỏe, tỷ lệ sống đạt 100%. Kết quả trên cũng cho thấy cây bưởi rất phù hợp với chất đất, thổ nhưỡng và khí hậu của các xã được lựa chọn.
Trong suốt thời gian triển khai mô hình, cán bộ chỉ đạo kỹ thuật thường xuyên bám sát cơ sở, hướng dẫn các hộ từ khâu làm đất, bón lót phân, trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, xử lý kịp thời khi sâu bệnh chớm xuất hiện, hướng dẫn tác động các biện pháp chăm sóc phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây bưởi. Trong các cây có múi thì cây bưởi ít sâu bệnh hơn cam, qua hơn 1 năm trồng cây bưởi tại 2 huyện vẫn bị một số loại sâu bệnh như sâu vẽ bùa, sâu xanh bướm phượng, nhện, bệnh loét, ghẻ gây hại tuy nhiên mức độ gây hại của sâu bệnh không đáng kể nên không gây ảnh hưởng nhiều đến sinh trưởng của bưởi.
Vì cây bưởi là cây ăn quả lâu năm, cho thu hoạch ổn định từ năm thứ 4 nên hiện tại cây mới trồng 1 năm chưa thể đánh giá được năng suất cũng như hiệu quả kinh tế. Bước đầu mới chỉ đánh giá thấy cây bưởi sinh trưởng phát triển tốt, bộ lá xanh đậm, lộc ra đều và khỏe, lộc đông ít, sâu bệnh không đáng kể là tiền đề để cây bưởi phát triển tốt trong cả giai đoạn kiến thiết cơ bản và đem lại năng suất cao trong chu kì kinh doanh sau này. Thông qua mô hình giúp cho nông dân môt cách nhìn mới trong việc trồng bưởi theo kỹ thuật mới giúp bưởi sinh trưởng phát triển tốt, hạn chế việc sử dụng thuốc BVTV một cách bừa bãi, giảm chi phí đầu tư, tăng hiệu quả sản xuất. Góp phần giúp người dân hiểu được tác hại của việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật đến môi trường sống xung quanh từ đó bảo vệ nguồn nước, đất, không khí trong lành hơn cho người dân trong vùng.
Mô hình cũng là điểm giúp người dân trong và ngoài vùng tham quan học hỏi, làm theo, hình thành được các vùng sản xuất bưởi an toàn quy mô lớn, góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hoá bền vững, từng bước đưa nghề sản xuất bưởi tại nhiều địa phương trở thành nghề có thế mạnh trong sản xuất nông nghiệp của toàn tỉnh và đạt được mục tiêu chung về phát triển cây có múi của tỉnh nhà./.
Cán bộ kỹ thuật kiểm tra mô hình để hướng dẫn hộ chăm sóc bưởi tại xã Thanh Nho – huyện Thanh Chương
Hội thảo mô hình trồng thâm canh bưởi an toàn vệ sinh thực phẩm tại xóm 9, 10 – Thanh Nho – Thanh Chương
Nguyễn Thị Kim Ly – TTKN Nghệ An